Perfectionisme: wanneer streven naar beter je juist stilzet

Ken je dat gevoel dat je nergens meer zin in hebt?
Dat zelfs beginnen al te veel voelt?

Grote kans dat perfectionisme daar een rol in speelt.

Perfectionisme lijkt op het eerste gezicht iets positiefs: hoge standaarden, kwaliteit willen leveren, jezelf willen ontwikkelen. Maar als de lat structureel te hoog ligt, kan het omslaan in verlamming. Je wilt niets meer doen, omdat wat je ook doet nooit goed genoeg voelt. Nooit af. Nooit “klaar”.

Je hebt hoge verwachtingen van jezelf — en vaak ook van anderen.
En diep vanbinnen leeft het idee: wat ik doe, is niet genoeg.

In dit artikel lees je:

• waarom je perfect probeert te zijn

• hoe dit leidt tot faalangst

• en hoe je perfectionisme kunt omzetten in ontspannen creëren

Gezond en ongezond perfectionisme

Perfectionisme is niet per definitie slecht.

De wens om het beste uit jezelf te halen kan motiveren, inspireren en voldoening geven. Iets zorgvuldig doen, ergens trots op zijn — dat is gezond.

Het probleem ontstaat wanneer perfectie de norm wordt.

Dan:

• ben je nooit tevreden

• verwacht je structureel meer dan realistisch is

• raak je bang om te falen

• en stel je dingen uit of begin je helemaal niet

Dit noemen we ongezond perfectionisme.

Waarom we perfect willen zijn

Ongezond perfectionisme komt meestal voort uit één diepe overtuiging:
ik ben niet goed genoeg.

Perfectie wordt dan een strategie om:

• afwijzing te voorkomen

• waardering te krijgen

• controle te houden

Vaak ontstaat dit in je jeugd. Misschien waren ouders, leraren of vrienden kritisch. Misschien voelde je dat je moest presteren om gezien of geaccepteerd te worden.

Ook al zijn die mensen nu niet meer in je leven —
de interne criticus is gebleven.

Je bent streng voor jezelf, ook als niemand dat nog van je vraagt.

Hoe perfectionisme leidt tot faalangst

Perfectie bestaat niet.
Het kan altijd beter. Het is nooit af.

En als het toch nooit perfect kan zijn…
waarom zou je dan beginnen?

Uitstel voelt veiliger dan falen.
Maar hoe langer je uitstelt, hoe groter de drempel wordt.

Zo ontstaat een vicieuze cirkel:
perfectionisme ? faalangst ? uitstel ? stilstand.

Hoe zou het voelen om je interne criticus te ontslaan?

Stel je eens voor:

• niet meer constant twijfelen

• niet meer denken dat anderen het beter doen

• niet meer bang zijn om te mislukken

Wat als je gewoon mocht doen, zonder jezelf voortdurend te veroordelen?

Genieten van het proces.
Blij zijn met wat er ontstaat.
Trots zijn op wat je wél doet.

Dat is geen naïviteit — dat is vrijheid.

Van perfectionisme naar ontspannen creëren

Perfectionisme loslaten is geen trucje, maar een proces van bewustwording. Deze inzichten kunnen je helpen:

• Zoals je bent, ben je prima.
  Je bent niet de beste en niet de slechtste. Niemand is perfect — niemand.

• Je hebt meer bereikt dan je denkt.
  Richt je aandacht op wat al lukt in plaats van op wat nog beter moet.

• Vergelijk jezelf niet met anderen.
  Vergelijken is de snelste weg naar ontevredenheid.

• Elk resultaat is een goed resultaat.
  Je leert altijd. Groei ontstaat door doen, niet door wachten.

• Zonder mislukking geen succes.
  Je faalt alleen als je opgeeft of nooit begint.

• 200% inzet bestaat niet.
  Wie altijd over zijn grenzen gaat, brandt op. 80% is duurzaam.

• Niemand verwacht perfectie van je.
  En wie dat wel doet, projecteert zijn eigen lat op jou.

• Geef jezelf erkenning.
  Iets gedaan? Compliment. Niet perfect? Nog steeds een compliment.

• Stop met vechten tegen de realiteit.
  Niemand is perfect. Verzet daartegen kost energie en levert niets op.

Perfectie is saai

In imperfectie zit leven.

De toren van Pisa is beroemd omdat hij scheef staat.
Een fout in lijm leidde tot het post-it briefje.
Karakter ontstaat door vallen en opstaan.

Je hoeft niet perfect te zijn.
Je hoeft alleen maar jezelf te zijn.

Meer verdieping?

De moed van imperfectie van Brené Brown, laat gaan wie je denkt te moeten zijn inspirerende inzichten over persoonlijke groei, geluk en succes.